Con mèo ở nghĩa trang Yanaka, nàng Ichiyo Higuchi và khúc nhạc cổ xưa

(Nội dung post này linh tinh như cuộc đời của Hảo, ghi lại cho vui chứ cũng không đi đến đâu đâu)

Lại là nghĩa trang. Vậy nên để hình con mèo cho nó dễ thương hồn nhiên trong sáng.

Đợt đi nước ngoài đầu tiên là đi Sing, chỗ mình ghé đầu tiên là…nghĩa trang Bukit Brown. Lý do đơn giản vì trước khi đi thấy con đường Joo Chiat Road xinh xắn quá, nên Google thử về Joo Chiat là ai và tìm thấy bài viết về “Singapore’s Grandfathers’ Roads”, cuốn sách “A Penniless Boy, Chew Joo Chiat” viết bởi người cháu (thật ra ông cháu cũng lớn tuổi rồi) và “Bukit Brown Cemetery”. Vô nghĩa trang Bukit Brown mới thấy hoá ra cái Singapore hồi xưa nhỏ xíu (giờ cũng nhỏ xíu) và mọi người ai cũng biết nhau.

Mỗi phần mộ trong Bukit Brown nếu Google đều có thông tin về từng người, đóng góp của họ với đất nước. Sẽ có những bài viết của các chuyên gia phân tích phong thuỷ, ý nghĩa ẩn dụ đằng sau kiến trúc từng ngôi mộ. Thậm chí đến ông bán kem hay bà cô bán chè cũng có thông tin cụ thể và những ký ức tuổi thơ của mọi người gắn bó với họ thế nào. Đợt đó là Thanh Minh, đoán sẽ đông người, nên mới dám đi chứ không cũng chả dám.

Đợt này Golden Week bên Nhật, trùng với sự chuyển giao giữa hai thời đại vương triều, mình dự đoán chắc người ta đi thăm mộ cũng nhiều nên mình quyết định ghé thăm nghĩa trang Yanaka. Thật ra mình định đi những địa điểm trong sách của Haruki Murakami nhưng tìm hoài không ra nên đành để dành lại tính sau.

Nếu Bukit Brown bí ẩn và huyền ảo giống một khu rừng của những ký ức về một Singpore xa xôi (thì nó là mộ trên đồi trong rừng thiệt mà), thời mới xây dựng và phát triển, những cảm giác không biết là mơ hay thật; thì nghĩa Yanaka cho người ta cảm giác như bước vào một câu chuyện cổ tích Nhật Bản, được một bà cụ từ thời Edo nắm tay dịu dàng dắt đi, xuyên qua những hàng cây cổ thụ kỳ lạ, thỉnh thoảng dừng lại ở những ngôi nhà cổ xưa.

Đây là nơi chôn cất của vị Shogun cuối cùng của Nhật Bản, ông Tokugawa Yoshinobu. Nói cho dễ hiểu, đây là người mà nếu bạn để ý, sẽ thấy hầu hết mọi ngôi đền ngôi chùa ở Nikko đều có huy hiệu của nhà ông. Đây cũng là nơi yên nghỉ của Fumiko Enchi, một nữ văn sĩ tài hoa, viết một câu mà ám ảnh bao thế hệ, “The secrets inside her mind are like flowers in a garden at nighttime, filling the darkness with perfume.” Chỉ một câu văn thôi mà nói lên được hết tâm tư của những người con gái, phụ nữ có nội tâm sâu sắc nhưng lại ngại để người khác nhìn thấy.

Một cách tình cờ, ngày mình đi nghĩa trang Yanaka là một ngày mưa. Những hạt mưa phùn li ti như hạt bụi. Nhẹ nhàng mà dai dẳng và thấm sâu như tuổi thanh xuân vĩnh cửu của cô gái thơ Higuchi Ichiyo. Nàng tài hoa, nhưng bạc mệnh. Nàng sinh giữa mùa xuân 1872 và mất vào mùa thu năm 1896. 24 mùa xuân, quá ngắn ngủi cho một tài năng và cả một nhan sắc mà thời đó ai nhìn cũng phải nói là đẹp. Nàng là minh chứng cho một thời người ta còn yêu những nét đẹp ẩn mình, nhẹ nhàng sâu lắng. Để mà hơn trăm năm sau ngày nàng mất, vô tình cầm trên tay tờ 5000 yên có ảnh nàng, những người yêu cái đẹp vẫn rung động trước nhan sắc ấy. Nằm gần khu náo nhiệt của Tokyo, nghĩa trang không nhỏ nhưng vừa đủ rộng để người ta nghe thấy tiếng một chiếc lá rơi chạm mặt nước. Nàng tên thật là Natsuko nhưng lại lấy bút danh là Ichiyo (Nhất diệp). Có nghĩa là “một lá” ám chỉ cọng lau đơn độc mà Bồ đề Đạt Ma dùng vượt sông Dương Tử. Với bút danh đó, có lẽ Ichiyo khao khát một cuộc vượt sóng, đến được “bên bờ kia” nào đó. Giữa thế giới mà người ta gọi là “đa vũ trụ”, nàng có lẽ đang ngồi đâu đó, ngắm hoa đào rồi hồi tưởng về những ngày tháng ở hành tinh này, viết tiếp một quyển hồi ký.

Đâu đó trong con hẻm dẫn tới những ngôi mộ ít người biết, lũ mèo hoang ngồi nghe những giai điệu của Michio Miyagi mà ai đó thăm mộ đang lấy điện thoại khe khẽ bật lên. Nơi đây người ta không cho chơi nhạc, cũng không cho mèo ăn, trừ những dịp đặc biệt. Những con mèo không hiểu thứ âm nhạc đó là gì, niềm vui đơn giản của chúng là tranh nhau tìm những món đồ ăn mà người ta để lại cúng trên những phần mộ (Thật ra cũng có những người cho mèo ăn nhưng phải “cúng trá hình” để không bị phạt). Những tiếng đàn mà loài mèo không hiểu ấy, đến cả con người bây giờ cũng không ai hiểu được người chơi nhạc muốn nói gì sau bài nhạc ấy đâu. Mình cũng vậy, không hiểu, hoàn toàn không hiểu. Chỉ thấy nó đẹp nhưng buồn và cắn rứt như tâm hồn của một thời đại đã qua. Thỉnh thoảng đâu đó giữa những bộ phim cổ trang, tiếng đàn của người nghệ sĩ ấy vẫn vang lên, nhắc nhở về những giá trị cần được gìn giữ.

Những bầy mèo hoang vẫn ngày ngày ghé thăm các ngôi mộ cổ. Ngôi chùa nằm ở một góc khu nghĩa trang. Phía trước chùa có tượng địa tạng treo đầy chuỗi hoa được kết bằng hạt giấy nhiều màu. Nhẹ nhàng đến, nhẹ nhàng đi, tiếng bà cụ như những thanh âm từ trăm năm vọng về. Đi hết cái nghĩa trang và trở về với thế giới thực, giật mình chẳng biết mình đã buông bàn tay của bà cụ từ lúc nào. Bà lạc đâu đó giữa những đàn bướm, khóm hoa, hay lặng lẽ bên trong một ngôi mộ nào đó lấp ló giữa những bụi cây đầy rêu kia.

Làm một cô gái tò mò và thích mày mò làm nhiều thứ.